logo Nuacht Anois

 

An Séabra

Dé Luain, an 02ú Feabhra 2026

Is mamach é an séabra a bhaineann le fine na gcapall. Tá na séabraí cáiliúil ar fud an domhain mar gheall ar an chuma stríocach atá orthu. Is ainmhithe fiáine iad a thagann ón Afraic. Ní bhíonn siad le fáil áit ar bith eile, ach amháin i zúnna.


Tá corp an tséabra clúdaithe le stríoca dubha agus bána. Tá cluasa móra orthu (níos mó ná mar atá cluasa na gcapall) agus is féidir leo iad a thiontú thart i ngach treo. Tá fionnadh gairid righin ar an mhuineál acu. (Tugtar moing air sin.) Tá a súile ar thaobh a gcloiginn agus tugann seo radharc leathan dóibh den domhan atá thart orthu.


An raibh a fhios agat go bhfuil patrún difriúil ar gach uile séabra? Ar an dóigh sin, tá na stríoca s’acu go díreach cosúil le méarloirg daoine!


Cónaíonn séabraí i ngrúpaí móra ar fhéarach na hAfraice. Is luibhiteoirí iad, rud a chiallaíonn nach n-itheann siad ach plandaí. Caitheann siad an chuid is mó den lá ag ithe féir, duilleoga agus, in amanna, coirt chrann.


Ní bhíonn saol furasta ag an séabra san fhiántas mar go mbíonn leoin agus hiéanaí sa tóir orthu. Úsáideann na séabraí a gcuid stríoc chun iad féin a chur i bhfolach san fhéar ard fhada. Cleas cliste eile a bhíonn acu le héalú ó chreachadóirí ná rith ar shiúl le chéile. Nuair a ritheann grúpa séabraí le chéile, cuireann na stríoca mearbhall ar na creachadóirí!


Bíonn ar na séabraí bheith airdeallach i rith an ama. Ní minic a luíonn siad síos. Is fearr leo fanacht ina seasamh ar eagla go dtiocfadh creachadóir aniar aduaidh orthu. (Fanann siad ina seasamh agus iad ina gcodladh fiú!) Tá cic iontach láidir acu fosta, rud a úsáideann siad chun iad féin a chosaint má éiríonn le creachadóir teacht cóngarach dóibh.

(leon agus í ag iarraidh teacht aniar aduaidh ar ghrúpa séabraí)


Nach ainmhithe thar a bheith suimiúil iad na séabraí!


Ceisteanna

  1. Cén t-ainmhí sa tír seo a bhfuil an séabra cosúil leis?
  2. Cén áit as a dtagann an séabra?
  3. Cad chuige a bhfuil an séabra cáiliúil?
  4. Cad é a thugtar ar an fhionnadh ghairid righin atá ar mhuineál an tséabra?
  5. Cad é a itheann an séabra?
  6. Ainmnigh dhá chreachadóir a bhíonn sa tóir ar an séabra.
  7. Cad chuige a bhfuil sé úsáideach go bhfuil súile an tséabra ar thaobh a chloiginn?
  8. Cad é mar a úsáideann na séabraí a gcuid stríoc le hiad féin a chosaint?
  9. Cén fáth nach luíonn na séabraí síos go minic?
  10. Síleann scríbhneoir an ailt seo gur ainmhithe suimiúla iad na séabraí. An aontaíonn tú leis an bharúil sin? Mínigh do fhreagra.


Le plé agus le déanamh:

  • Déan taighde leat féin nó le cairde ar na cosúlachtaí agus na difríochtaí idir capaill agus séabraí. An féidir leat / libh 3 chosúlacht agus 3 dhifríocht a aimsiú?
  • An féidir leat léamh tríd na paragraif thuas agus mionteideal a chur ar gach ceann acu le téama an pharagraif sin a léiriú?
  • Úsáid na mionteidil a bhreac tú síos le cuidiú leat póstaer a tharraingt nó bileog eolais a dhearadh a léiríonn an t-eolas atá sa téacs.
  • Tá an t-eolas seo faoin séabra scríofa i bhfoirm tuairisce. An féidir leat agus le do chomrádaithe ranga na tréithe a bhaineann leis an stíl scríbhneoireachta sin a aithint ón teacs seo?


meas